۱۳۸۹/۰۲/۱۸

ممنوعیت برقع، همسنگ تحمیل حجاب است-گفتگو با اشکوری

هستند کسانی مانند آیت‌الله صانعی که فتوا در مورد مسایل زنان می‌دهد و یا آیت‌الله طاهری. آن‌ها مخالف سیاست‌های احمدی‌نژاد هستند. شاید نظرات آن‌ها با نظرات جامعه شهروندی فاصله داشته باشد، اما آن‌ها هم خواهان وضع موجود نیستند. در تازه ترین دیدار احمدی‌نژاد از قم کسی او را نپذیرفت و این در فرهنگ ایران یک توهین بزرگ است.

حسن یوسفی اشکوری، روحانی خلع لباس شده که اکنون در خارج از کشور به سر می برد، در مصاحبه ای با روزنامه استاندارد، چاپ اتریش، ممنوعیت پوشیدن برقع در کشورهای غربی را در تضاد با دمکراسی و حقوق بشر و آن را همسنگ با تحمیل حجاب توسط جمهوری اسلامی به زنان توریست غربی در ایران، ارزیابی کرد.

برگردان متن خلاصه شده این مصاحبه را در پی می خوانید:


استاندارد: شما در سال 2000 در کنفرانس برلین گفتید که باید تصمیم درباره گذاشتن روسری را به خود زنان محول کرد که آیا می خواهند روسری داشته باشند یا نه. هفته پیش، پارلمان بلژیک قانون ممنوعیت برقع را تصویب کرد. نظر شما درباره کشوری که نوعی از پوشش را ممنوع می سازد، در قیاس با کشوری که نوعی از پوشش را تحمیل می کند، چیست؟

اشکوری: با معیار های دوگانه نمی توان اندازه گیری کرد. کسانی که دمکراسی و حقوق بشر را نمایندگی می کنند، نمی توانند برای انسان ها در این عرصه کاملا ً شخصی تعیین تکلیف کنند. منطق دوگانه در باره موضوعی واحد نمی تواند وجود داشته باشد؛ یک کشور دمکراتیک غربی نمی تواند برای کسانی که تکامل فرهنگی دیگری داشته اند تعیین کند که تو باید چنین یا چنان رفتار کنی. وگرنه می بایست با همان معیار انتظار داشت که جمهوری اسلامی هم بتواند برای زنان غربی که به ایران سفر می کنند، تعیین کند که طبق قوانین اسلامی لباس بپوشد.

تجربه نشان می دهد که نتیجه چنین محدودیت هایی همواره برعکس بوده است. یکی از نتایج ممنوعیت برقع ایجاد احساس حقارت در میان مسلمانان است. آن ها در خود فرو می روند و خود را از جامعه پس می‌کشند. این منجر به گتوُسازی و جدایی از جامعه می شود و شکاف میان آن‌ها و کشور میزبان بیشتر می‌شود. از میان همین ها بعداً کسانی پیدا می شوند که حاضرند بمب به خود ببندند و خود را در متروی لندن منفجر کنند؛ از روی خشم و انتقام به خاطر تحقیری که شده اند.

استاندارد: آیا اعتراضات به انتخاب مجدد احمدی نژاد نشانه آن است که نیروهای اصلاح طلب نیرومندتر شده اند یا این تفسیر غلط است؟

اشکوری: به نظر من پیشرفت وجود دارد. در اینجا یک توازی میان روند این جنبش با روند اندیشه اصلاح طلبی از 30 سال به این سو دیده می شود. تجربه مردم با دولت احمدی نژاد، به ویژه طی یک سال اخیر، آن ها را بیشتر به سوی یک راه تازه رانده است.

استاندارد: آیا دو کاندیدای اپوزیسیون، موسوی و کروبی، گامی به سوی رفرم محسوب می شوند؟

اشکوری: اگر بخواهیم از کمال مطلوب سخن بگوییم، نه. اما در چارچوب قانون اساسی موجود و در حال حاضر، حتماً گامی درجهت اصلاح است.

استاندارد: آیا ایران به نظر شما یک جمهوری اسلامی است؟ یا نه بیشتر به سوی یک دیکتاتوری نظامی جهت گیری می کند؟

اشکوری: بله، در این جهت حرکت می کند. نظامیان مدت هاست که سرنخ ها را در پشت همه صحنه ها در دست دارند. آنها مهم ترین عرصه های اقتصادی را به دست گرفته اند و حالا دیگر بیشتر از پیش ظاهر می شوند. نه یک دولت مستقل وجود دارد و نه یک قوه قضائیه مستقل. این ها همه ابزار هایی در دست نیروهای نظامی هستند.

استاندارد: آیا یک رئیس جمهور اصلاح گرا می تواند در مقابل نیروی نظامی و روحانیت کاری از پیش ببرد؟

اشکوری: مشروط بر آن است که یک دولت اصلاح طلب تحت چه شرایط و پیش- زمینه هایی به قدرت برسد. مهم این است که از حمایت گسترده مردم برخوردار باشد.

موضع رهبران کنونی اپوزیسیون، نسبت به سال گذشته، بسیار بهتر شده است. در آن زمان شمار طرفداران شان این قدر زیاد نبود. اگر این روند گسترش و استحکام یابد، اگر آنها یک برنامه کاملا ً روشن داشته باشند و اگر مصمم باشند که این برنامه را گام به گام پیش ببرند، آنگاه چنین دولتی می تواند موفق باشد.

در طول این یک سال، اپوزیسیون با ساختارهای اجتماعی آشنا تر و از حمایت بیشتر مردم برخوردار شده است. اگر در همین سمت پیش برود، چیزی که انتظارش را داریم، آنگاه حل مسایل کشور ممکن خواهد شد.

استاندارد: علت موفقیت جنبش مقاومت در مقابل انتخاب مجدد احمی نژاد، طی سال گذشته چه بود؟

اشکوری: علت این انفجار را شاید بتوان چنین توضیح داد که در جریان نخستین دوره ریاست جمهوری احمدی نژاد سرکوب و تحقیر همه مردم چنان محسوس بود که مردم دیگر نمی خواستند این وضع ادامه یابد. این دیگ در غلیان بود و منفجر شد. به عبارت ساده تر: مردم به "چهار سال دیگر احمدی نژاد" گفتند: نه، متشکریم!

استاندارد: آیا در میان دستگاه روحانیت هم کسانی هستند که از یک اسلام اصلاح گرا حمایت کنند؟

اشکوری: بله، خیلی‌ها هستند. منتظری یکی از آن‌ها بود. اما هستند کسانی مانند آیت‌الله صانعی که فتوا در مورد مسایل زنان می‌دهد و یا آیت‌الله طاهری. آن‌ها مخالف سیاست‌های احمدی نژاد هستند. شاید نظرات آن‌ها با نظرات جامعه شهروندی فاصله داشته باشد، اما آن‌ها هم خواهان وضع موجود نیستند. در تازه ترین دیدار احمدی‌نژاد از قم کسی او را نپذیرفت و این در فرهنگ ایران یک توهین بزرگ است.

هیچ نظری موجود نیست: