علم جمعیت شماری (۲) ۲۲ بهمن- فهیم فهمیده

خلاصه در این مقاله و نوشتار قبلی بررسی می شود که در 9دی در تهران ،بین 1 تا 2 درصد، و در 22 بهمن 88 بین 3 تا 5 در صد جمعیت تهران بزرگ در تصاویر هلی کوپتری یا مرتفع نشان داده شده از صدا و سیما برآورد می شوند. همچنین توصیه می شود به تصاویر دقیق تر نگاه کرده و در باور های خود از برآورد جمعیت تجدید نظر ، و این باور را با شاخصه هایی تدقیق کنیم و همواره بدانیم 100 هزار یا 500 هزار یا 2 میلیون نفر یعنی چقدر و این جمعیتها در خیابان چه سطحی را اشغال می کند وچه نمودی در چشم یا دوربین دارند.

متن اصلی نگارنده که زمانی می پنداشت در راهپیمایی های میلیونی زیادی در تهران شرکت کرده است، روزی به اصرار یکی از دوستان به مسابقه شهرآورد پایتخت رفت در آن روز با دیدن جمعیت 130 هزار نفری در ورزشگاه آزادی تازه متوجه شد130 هزار نفر یعنی چقدر، و متعاقبا درک کرد برگزاری یک اجتماع میلیونی چه مساحتی را نیاز خواهد داشت و فهمید که در باور خود از اجتماعات میلیونی باید تجدید نظر کند .

در جشن دولتی پیروزی در 24 خرداد، 20 هزار نفر در میدان ولیعصر تهران شرکت کردند و معلوم نشد 3 میلیون رای دهنده تهرانی به احمدی نژاد، در آن روز کجا بودند. به عکس های مربوطه در سایتهای خبرگزاری ها مراجعه کنید از هیچکدام از خیابان های منتهی به میدان عکسی نیست و معلوم است چه خبر بوده.

در تظاهرات سکوت 25 خرداد، سبزها در فاصله 10 کیلومتری از میدان آزادی تا میدان امام حسین حضور داشتند که برای متوسط عرض پنجاه متری خیابان های انقلاب و آزادی ،این مسیر مساحتی در حدود 500 هزار متر مربع دارد . در آن روز ظاهرا همه فرعی های منتهی به مسیر اصلی نیز مملو از جمعیت بوده است . که برای 80 تقاطع این مسیر اگر فرض کنیم در هر فرعی به طول 200 متر جمعیت بوده است ، برای متوسط عرض 30 متری فرعی ها ، مساحت این قسمت هم 480 هزار متر مربع خواهد شد. بنابراین کل مساحت از آزادی تا امام حسین به همراه همه فرعی ها حدود یک میلیون متر مربع می باشد. که با احتساب دو و نیم نفر در متر مربع ، جمعیت دو و نیم میلیون نفری برآورد می شود. البته در آن روز شاید حدود یک میلیون نفر در ترافیک خاص آن روز مانده و به مراسم نرسیدند . افراد زیادی هم به علت عدم احساس امنیت در خانه یا محل کار مانده بودند. اگر در آن روز هلیکوپتری می خواست از ابتدا تا انتهای جمعیت فیلم پیوسته تهیه کند و مانند تصاویر مراسم 9دی ،هلی کوپتر با سرعت 50 کیلومتر در ساعت حرکت می کرد و به طریقی فرعی ها را هم نشان میداد ،حداقل 20 دقیقه تصویر پیوسته و بدون برش می توانست نشان دهد .

در استقبال های اخیر در دور سوم سفرهای دولت ،مشخص نیست 63 درصد رای دهنده کجا هستند به صورتی که ، در تبریز و شیراز یک زمین فوتبال با ابعاد 90 در 70 متر که در سکوهایش کمتر از30هزار نفر بودند(در تبریز 3 طرف از 4 طرف سکو ها خالی بود) و زمین نیز 20 هزار نفر گنجایش داشت، پر نشد. ولی می توان از همین مراسم عکس هایی از ارتفاع پایین با کادر پر تهیه کرد که برای بیننده نه چندان دقیق جمعیت زیادی را تداعی کند. در مراسم مشابه در اصفهان 20 درصد میدان نقش جهان هم پر نشد. این میدان با طول 500 و عرض 150 متر دارای مساحت 75هزار متر مربع است که مساحت مفید قابل حضور در آن 60 هزار متر مربع است. این میدان با تراکم معمولی گنجایش 120 هزار نفر را دارد . 20 در صد این میدان، 25 هزار نفر هم نمی شود. شایسته است خواننده علاقه مند در این مناسبتها به آرشیو هر کدام از سایت های خبرگزاری های رسمی از جمله ایسنا یا مهر سری بزند و با عکس های مقاله "احمدی نژاد کارت سوخته" مقایسه کند(24 اسفند شهروند نگار سبز سایت جرس).کمتر از 50 هزار مستقبل برای شیراز و تبریز یک و نیم میلیون نفری، و یا 25 هزار نفر برای اصفهان بزرگ دو و نیم میلیون نفری، و 70 هزار نفر برای مشهد سه و نیم میلیون نفری(با زوار) یعنی کمتر از 2 درصد مردم .ولی عکس ها ی دولتی برای بیننده کم دقت تداعی دیگری دارد. هرچند بیننده دقیق با دقت بیشتر روی همین عکس ها و تخمین اندازه های محل اجتماعات ، با کمک خودروها ، ساختمان ها ، تیرهای برق و درخت ها و...هم می تواند در هر کدام دقیق شود و برآورد درستی از همین عکس ها داشته ، واقعیت را درک کند. قبل از بررسی تصاویر 22 بهمن توصیه می شود مقاله "جمعیت شماری(1) 9 دی" (15 فروردین سایت جرس) را مطالعه فرمایید. چون در اینجا از تکرار مجدد مطالب لازمی پرهیز شده است.

-22 بهمن : گفته شد اگر هلی کوپتری می خواست از ابتدا تا انتهای تظاهرات سکوت 25 خرداد تهران را نشان دهد ،فیلمی 20 دقیقه ای می شد. جالب است بدانید همه تصاویر هلی کوپتری از 22 بهمن تهران فقط یک و نیم دقیقه است. که به همراه حدود یک دقیقه تصاویری که از ارتفاع بالا تهیه شده است همه آن چیزی است که در صدا و سیمای رسمی برای اثبات جمعیت نشان داده شد.امید که این سایت توانسته باشد این فیلم و فیلم مشابه مربوط به 9 دی را در اختیار خوانندگان محترم قرار داده باشد.

تصاویر در سه نوع هلی کوپتری ، مرتفع و از پایین قابل طبقه بندی است.

تصاویر هلی کوپتری در سه بخش پیوسته (بدون برش) است:

بخش اول از تقاطع نواب در خیابان آزادی شروع شده و تا نزدیک تقاطع آذربایجان (خیابان موربی که با خیابان آزادی زاویه دارد) پیش می رود. در صورتی که این تصاویر را در مونیتور های 30 اینچ به بالا ببینید ، در برخی از مناطق متوجه خالی بودن و پراکند گی جمعیت در خطوط بی آر تی وسط و ضلع جنوبی خیابان که سایه هم هست، می شوید. در قبل از تقاطع آذربایجان تصویر برش (قیچی) می شود.

بخش دوم پس از برش یا پریدن تصویر، از تقاطع آذربایجان آغاز می شود. شرایط نور و ارتفاع و راستای حرکت با قبل از برش کمی متفاوت است. هلی کوپتر تا دانشگاه شریف که گنبد سبز مسجد آن نمایان است ، پیش می رود و هر چند جلو تر نمی رود ، اما تصاویر کمی جلوتر را هم نشان میدهد. این تصاویر به میدان آزادی نزدیک نمی شود. برش در تصاویر برای بیننده نکته سنج این تداعی را دارد که چه بسا از جمعیتی که در قبل از تقاطع آذربایجان بوده اند پس از چند دقیقه که جلوتر آمده اند، دوباره فیلم برداری و تصاویر قبل و بعد مونتاژ شده است. طول بخش اول از نواب تا آذربایجان 1100 متر و طول بخش دوم از آذربایجان تا شریف 1400 متر و از شریف تا میدان آزادی هم 1000 متر است (عکس ماهواره ای در مقاله قبلی را ببینید)

کل طول از نواب تا میدان آزادی 3500 متر است که با عرض 60 متری و برای حداکثر تراکم (دو و نیم نفر در متر مربع) ، گنجایش 500 هزار نفر را دارد. ولی در این تصاویر از 500 متر آخر، تصویری نیست. تراکم هم بیش از یک نفر در متر مربع نمی باشد که ما آن را یک و نیم فرض می کنیم. بنابراین اگر به قیچی شدن فیلم در حوالی آذربایجان توجه نشود، حدود 270 هزار نفر ، و اگر برش و قطع تصویر، ناشی از مونتاژ کاری فرض شود، حدود 170 هزار نفر را در تصاویر بخش اول و دوم می بینیم.

بخش سوم تصاویر هلی کوپتری هم از فراز میدان آزادی آغاز شده و باز هم بدون نشان دادن این میدان ، مسیر صادقیه را نشان میدهد. تصاویر بر فراز مسیر صادقیه که قرار بود کروبی در آن راهپیمایی سکوت کند و شاید سبزهای زیادی در آن بودند، حرکت نمی کنند و فقط تندیس صادقیه از دور نمایان می شود. تراکم در این بخش از تصاویر واضح نیست . طول این بخش 2500 متر با عرض 35 متر است که برای حداکثر تراکم (شرایط این مسیر در تصاویر مبهم است) گنجایش 300 هزار نفر را دارد.

تصاویر مرتفع تصویری با نصب دوربین در محل مرتفعی در مسیر صادقیه نشان داده میشود و گردش دوربین از صادقیه به سمت میدان آزادی رفته، برج آزادی را نشان می دهد. در این قسمت جمعیت 500 نفری و متمایز با بقیه که با مقوا های سفید (احتمالا عکسی است) در دست که اتفاقا در موقع این گردش از جلو دوربین رد شده اند، جالبند. (در کل برنامه پخش شده در اخبار آن شب، تصاویری از ارتفاع بالا از جمعیت زیادی در تهران، در حال شعار دادن ، یا با عکس مشخصی در دست، نشان داده نشد و موضع جمعیت قابل تشخیص نبود) تصاویر مرتفع بعدی با نصب دوربین بر روی برج آزادی تهیه شده که چند صد متر آخر خیابان آزادی(گنبد سبز مسجد شریف واضح است) و مسیر صادقیه ، در آن دیده میشود که وضعیت این مسیر همچنان مبهم است.

تصاویر از پایین هر نوع تصویر از ارتفاع کمتر از 10 متر به علت محدودیت دید و کادرهای بسته ارزش بررسی ندارد و چیزی از آن مستفاد نمی شود ولی از دیدگاه نقیضی اگر به این نوع تصاویر که از جمعیت 10- 20 هزار نفری اطراف رییس جمهور در داخل میدان آزادی تهیه شده، نگاه کنیم، متوجه خالی بودن میدان می شویم. میدانید در گوشه ای از میدان فنس کشی شده بود تا نکند اسب تروا به مقصد برسد و سبزهایی که قرار بود بدون نماد به میدان بیایند، به ضد ایشان شعار دهند. پس قهرمان دانشگاه کلمبیا در پناه این فنس ها و بسیجیان کارت دار پنهان شد تا راهکارهای تغییر در مدیریت جهانی خود را ارایه کند. ولی نکته عجیب در آن روز ، نرفتن مردم به داخل میدان و به حضور رییس دولت بود.(مقاله " رئیس جمهوری که از جمهور می ترسید" در 28 بهمن شهروند نگار سبز در سایت جرس را ببینید) اصولا در بررسی تصاویر هر مراسم اگر همه تصاویر رسمی از ارتفاع پایین و کادر بسته بود، می توانید حدس بزنید که در آنجا خبری نبوده است. با این نظرگاه در آرشیو عکس خبرگزاری های رسمی مراسم 8 و9 دی ماه شهرهای بزرگ و همچنین استقبال از هیات دولت را مرور کنید.

عدم همزمانی تصاویر در تصاویر 22 بهمن بعید هم نیست که از یک جمعیت 80 هزار نفری که از میدان فردوسی تا میدان آزادی (6 کیلومتر)حرکت می کنند ،ابتدا تصویر گذرایی در میدان فردوسی از ارتفاع پایین نشان داده شود و سپس در تصاویر هلی کوپتری در دو نوبت در قبل و بعد از تقاطع آذربایجان همین جمعیت نشان داده شود، و در آخر در تصویر تهیه شده از انتهای خیابان آزادی که دوربین روی برج آزادی است، این جمعیت برای چهارمین بار نشان داده شده باشد. در اینصورت حتی کسی که دقیق است و حساب ابعاد و تعداد جمعیت را دارد، 80 هزار نفر را 320 هزار نفر تشخیص می دهد و شخص کم دقت که به طور معمول هم، 80 هزار نفر را 200 هزار برآورد می کند با عدم توجه به همزمانی، مجموعه این 4 فیلم مونتاژ شده را میلیونی تخمین می زند. در هر صورت در این مورد نمی توان نظر قطعی داد ولی از مسئولینی که با صرف میلیارد ها تومان ، فقط در یک قلم زحمت انتقال بیش از صد هزار نفر به تهران با اتوبوس را متقبل می شوند، بعید است در نمایش چند باره آن ها غفلت کنند.

البته به این مراسم افرادی نیز سری زده و رفته اند و دوربین هم از افراد پراکنده تصویری نشان نمی دهد. در هر مراسم ،جمعیت همواره بیش از آن چیزی است که تصاویر صادقانه و واقعی نشان می دهند. لازم به ذکر است که هدف این نوشتار برآورد آن چیزی است که از تصاویر درک می شود و منظور برآورد جمعیت یا اینکه چه درصدی از آنان سبز،و چه درصدی اتوبوسی، و چه درصدی موافق دولت، و چه در صدی فارغ از اینها، صرفا برای خود 22 بهمن آمده اند، نیست.

اصولا این قلم می پندارد که منطقی نیست طرفداران دولت با برآورد شرکت کنندگان در بزرگداشت 22 بهمن یا 9 دی سنجیده شوند. چرا که آنها آزادند در انواع مراسم اختصاصی تر از جمله استقبال از سفرهای استانی دولت شرکت کنند. (عکس های مقاله "احمدی نژاد کارت سوخته " را در جرس، 24 اسفند ، ببینید .)حال که به سبزها اجازه تجمع داده نمی شود، شایسته است از طرفداران صحت انتخابات خواسته شود به مصلی تهران بیایند و کسانی 22 بهمن یا حرمت امام حسین را بهانه تایید خود نکنند.

اتوبوس شماری مختصرا ذکر می شود که مطابق عکس ماهواره ای منتشر شده گوگل که فیلم آن در روزهای بعد از 22 بهمن در نوا و نمای سبز در سایت جرس در دسترس است. در حدود 10 دقیقه تصاویر اتوبوس هایی که در خیابان های اطراف مراسم با مدیریت منسجم پارک شده بود ،قابل ملاحظه بود. طبق مقایسه این تصاویر با نقشه تهران، طول اتوبوس های پارک شده 36 کیلومتر است. که با احتساب 12 متر جا برای هر کدام، در حدود 3000 دستگاه اتوبوس که گنجایش 140 هزار نفر را دارند برآورد می شود . با توجه به مشکلات جمع آوری و تدارک چنین جمعیتی می توان حدس زد که افرادی هم با روشها و وسایل دیگر جمع آوری و به مراسم آورده شده اند. یکی از مسئولین فرمانداری تهران از انتقال 500 هزار نفر صحبت کرده بود که احتمالا شامل 300 هزار نفر غیر نظامی و 200 هزار نفر نظامی بوده است .

رندی می گفت آمریکا عراق را با 150 هزار سرباز تصرف کرد و تهران در 22 بهمن با 200 هزار نظامی کنترل شد.

جمع بندی در برآوردی خوشبینانه از تصاویر تلویزیونی 22 بهمن، کمتر از 300 هزار نفر در خیابان آزادی و حداکثر 300 هزار نفر در سمت صادقیه دیده میشوند . و در تخمینی مظنونانه اگر به همزمانی تصاویر در خیابان آزادی و شدت تراکم در مسیر صادقیه مشکوک باشیم ، جمعیتی که در فیلم ها دیده می شوند بین 400 تا 600 هزار نفر هستند . با احتساب افراد پراکنده، کل شرکت کنندگان بین 600 تا 800 هزار نفر قابل تخمین است.(5 تا 7درصد تهران بزرگ) که از آنها گروهی با اتوبوس آورده شده اند ، گروهی به دعوت رهبران سبز آمده و می خواسته اند مانند کروبی راهپیمایی سکوت کنند، گروهی فقط برای 22 بهمن آمده اند و گروهی هم طرفداران دولتند که به خواست خود آمده اند.

به هر صورت 5 تا 7درصد تهران بزرگ که بخشی از آنان بدون اتوبوس دولتی، خودشان آمده اند،حتی اگر به یک گروه هم وابسته بودند چندان چشمگیر نیستند.

در مهمترین فراز 22 بهمن تهران، به وضعیت میدان آزادی که در تصاویر به نظر خالی می آید باید توجه کرد . براستی چرا ملت پای سخنان رئیس دولت نرفت؟ و بخش اعظم میدان آزادی که فنس کشی نداشت و برای حضور در آن کارت بسیج نمی خواستند را خالی گذاشت؟ از اینجا می توان فهمید که میزان رای ملت است.

شایسته است خواننده محترم در چند نوبت فیلم صدا و سیما و عکس ماهواره ای از مسیر و عکس خالی از جمعیت گوگل از میدان آزادی وعکسهای مقاله مذکور را ملاحظه و خود قضاوت کند. برای اطمینان از ساعت تهیه عکس گوگل نیز می توان به سایه برج آزادی که به مانند یک ساعت آفتابیست، توجه کرد.

*ديدگاه هاي وارده در یادداشت ها لزوما ديدگاه جرس نیست.