نامه دكتر يدالله سحابي خطاب به رهبر جمهوري اسلامي، اولين نامه انتقادي سرگشادهاي بود كه خطاب به آقای خامنه اي نوشته ميشد و حالا پس از سيزده سال از انتشار پر هزينه اين نا مه بازخواني اش در سالگرد وفات دكتر سحابي ضروري به نظر ميرسد. يدالله سحابي در سن 95 سالگي اين نامه تاريخي را نوشت و پس از مدتها كه لقب مقام معظم رهبري از سوي رسانه هاي حكومتي تبليغ شده و جاافتاده بود، به همان مقام محترم رهبري در ابتداي نامه اكتفا كرد. دكتر سحابي اين نامه را مصداق نصيحته الملوك عنوان كرد و تذكراتي مشفقانهاي به رهبر جمهوري اسلامي مي داد و گواه مي گرفت كه در اين پايان عمر دغدغه اي جز دين و ميهن ندارد.
دكتر سحابي كه سابقه زندان هفت ساله دوران شاهنشاهي و مبارزات ملي در دوران مصدق و تصدي مسوليتهاي مهم در دولت موقت را در خاطره طول و درازش داشت، دو سال پس از رياست جمهوري سيد محمد خاتمي، مشكلات عمده قدرت دوگانه در ايران را به صراحت با رهبر جمهوري اسلامي در ميان ميگذاشت، قتلهاي زنجيرهاي، ماجراي كوي دانشگاه و فشار بر مطبوعات، احزاب و شخصيتهاي سياسي، نگراني دكتر سحابي در واپسين روزهاي عمرش بود.
اين استاد دانشگاه و پدر زمين شناسي ايران مي نو يسد: "ميبينم كه در نظام مبتني بر ولايت فقيه تمامي راهها به ولي امر ختم مي شود و عاملان اقدامات نگراني آور به طور مستقيم و غير مستقيم به حق يا ناحق خود را منتسب به مقام رهبري و مدافع ولايت فقيه معرفي مي نمايند، از آن جهت بر آن شدم كه مستقيما نامه اي به جنابعالي بنويسم".
يدالله سحابي كه در سال 59 در سفر حج همسفر آقای خامنهاي بود به همسفر حج خود كه حالا بر مسند رهبري رسيده است، انذار مي دهد كه اصلاحات قانون اساسي سال 68 به غلط، عمده قدرت را به رهبر بخشيده است و حكمت حكم مي كند كه رهبري اين قدرت را تفويض كند. پيشنهادات چندگانه يدالله سحابي در سال 78 و در زماني كه اصلاح طلبان هنوز به صرافت بيان اين انتقادات اصولي نيفتاده بودند، دقيقا همان است كه امروز در نامه و بيانيه ها مي آيد.
دكتر سحابي مي گويد :"قبل از هر چيز از جنابعالي مي خواهم دستور دهيد عاملان جنايات حمله به كوي دانشگاه معرفي شوند و آنها را به ميز محاكمه بكشانند. "انتقادات سحابي در اين نامه عمق مي گيرد، نظارت استصوابي شوراي نگهبان، تبليغات انحصاري و يك طرفه صدا و سيما و برنامه هويت و چراغ مورد نقد قرار مي گيرد و دست آخر به رهبري گوشزد مي شود كه بهتر است قانون اساسي بار ديگر اصلاح شود تا نهادهاي زير نظر رهبري تحت نظارت نهادهاي مردمي قرار گيرند.
نامه سحابي بازتاب گسترده اي در ميان سياسيون و رو شنفكران پيدا مي كند و آيت الله خامنهاي هم براي اولين بار به يك نامه انتقادي پاسخ مي دهد و مبارزان گذشته امثال سحابي را كساني ميداند كه پس از انقلاب از راه صواب منحرف شدهاند. اما اين پاسخ خصوصی آقای خامنهای به نامهاي سرگشاده، سربسته مي ماند و تا امروز منتشر نشده است.
اگر چه رو نامه نشاط به انگيزه انتشار نامه دكتر سحابي و به بهانه اي ديگر از سوي سعيد مرتضوي كه اين روزها متهم به شكنجه و قتل است،توقيف شد. اما يكسال نگذشت كه مهندس عزت الله سحابي پسر دكتر سحابي كه نشريه ايران فردا را سردبيري ميكرد به زندان اوين رفت و 16 ماه انفرادي را از سر گذراند . عزت الله سحابي البته تنها نبود شمار زيادي از اعضاي نهضت آزادي به زندان افتاده بودند و اين بود كه بنيانگذار نهضت عصازنان و با 96 سال سن در سال 79 به مجلس شوراي اسلامي رفت تا تحصن كند . مهدي كروبي رييس مجلس وقت به استقبال سحابي آمد و با وساطت او كه تعهد كرده بود براي آزادي زندانيان هر كوششي بكند، سحا بي به آپا رتمان كوچكش در ميدان فرودسي بازگشت در حالي كه ميگفت: "من براي نهضت آمده ام، نه عزت".
عزت الله سحابي به ياد مي آورد كه سخت ترين دوران عمرش همين دوره زندان انفرادي بوده كه با رنج پدر آميخته است. در تاريخ معاصر شايد هيچ شخصيتي عمري بدين طولا ني را تا دم آخر به مبارزه نگذرانده است.
دكتر يدالله سحابي دو سال مانده به نهضت مشروطه ايران در سال 1284شمسي به دنيا آمد. اما اگرچه سال تولد دكتر با انقلاب مصادف بود ولي رو حيه دكتر سحا بي مبارزاتي بود و نه احساسي و انقلابي . تقی رحمانی از فعالان ملی مذهبی در گفتگو با جرس درباره شخصیت و الگوی دکتر سحابی میگوید: دکتر سحابی و مهندس بازرگان به نهادسازی توجه کردن و در دوران انقلاب به نهادسازی سیاسی ونجات ایران توجه کردند. آنها به اقتدار ایران ملی میاندیشند. دكتر يدالله سحابي از جمله اولين گروهي از دانشجويان ايراني بود كه به فرانسه رفتند و در همين سفر و بر عرشه كشتي بود كه مهدي بازرگان نماز ميخواند و اين نماز باب آشنايي ديرپايي را با سحابي گشود. بعدها و در تاسيس نهضت آزادي يدالله سحابي، مهدي بازرگان و آيت االه طالقاني دوره طولاني زندان شاهنشاهي را تجربه كردند. و در دادگاه نظامي اين دكتر سحابي بود كه خطاب به قاضي گفت ما آخرين افرادي هستيم كه با شما به زبان قانون اساسي حرف مي زنيم. پس از انقلاب اسلا مي دكتر سحابي خيلي زود از عرصه رسمي سياست كنار رفتند اما همواره به عنوان يك منتقد با قي ماندند . دكتر سحابي عاقبت در سال 81 در گذشت و با و جود سر كار بودن دولت اصلاحات هم ریيسجمهور پيام داد و هم وزرا در مراسم تشييع حاضر شدند. اما از همه جالبتر پيام آقای خامنه اي بود كه اذعان مي كرد:"دكتر سحابي مردي با ايمان ،با حقيقت ،خوش رو حيه بود و با و جود اختلاف سليقه با مسوولان كشور، وي هيچ گاه به وادي بي انصا في و غرض ورزي نيفتاد."
شايد روزگار اصلاحات تا حدودي اظهار نظرها را منصفانه و معتدل مي كرد، چرا كه ديگر از اين پيامهاي تسليت خبري نيست و رهبر جمهوري اسلا مي در آخرين پيامش به مناسبت درگذشت منتقد بزرگش آيت الله منتظري، او را به گنا هكاري متهم كرد،
مهندس عزت الله سحابی درباره مراسم بزرگداشت دکتر سحابی خبر داد که متاسفانه مانند چهار سال گذشته، امسال هم حاکمیت از برگزاری مجلسی در حسینیه ارشاد ممانعت کرده است و قرار هست که خانواده ، یاران و هوادران دکتر سحابی جمعه بر سر مزار ایشان در شهرری و آستانه حضرت عبدالعظیم برای ادای احترام گردهم آیند. در سالهای گذشته وزارت كشور ضمن مخالفت با گونه بزرگداشتي از سوي خانواده سحابي ، با فیلمبرداری از شرکت کنندگان بر سر مزار دکتر سحابی حتي مراسم سالگرد در شهر ري را هم آنچنان امنيتي شده است كه حضور، احتمال بازداشت و زندان را در پي دارد .
پستها
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر